Hayat bir enerjidir
Ekonomik krizin ruh sağlığında oluşturabileceği tahribatlar yavaş yavaş fark edilmeye başladı.
Krizin bütün şiddetiyle hissedildiği Amerika ve Avrupa'nın birçok
ülkesinde ruh sağlığı bozulanların sayısının arttığı, depresyon,
anksiyete ve panik bozukluk gibi ruh hastalıklarının yoğunlaştığı
belirtiliyor. Bu biraz da beklenen bir gelişme. İşini, parasını, evini,
sosyal statüsünü (yani önem verdiği birçok şeyi) birden bire kaybeden
her insanın bazı ruhsal tatsızlıklar yaşaması mümkün. Bugün eski bir
yazımızı gözden geçirip yeniden yayınlamaya karar verdik. Umarız
önümüzdeki zorlu günleri atlatmanıza yardımcı olabilecek yaklaşımlar
edinirsiniz.
RUHUNUZU AYDINLATIN
Yorgunluğunuz,
durgunluğunuz, bitkinlik, halsizlik ve isteksizliğinizin, uyku
bölünmeleri, çarpıntılar ve yürek sıkışmalarınızın,
sırt-bel-boyun-göğüs ağrılarınız, kaşıntı ve egzamalarınızın kaynağını
yalnız bedeninizdeki bozukluklarda değil ruhsal elektriğinizdeki kontak
atmalarında da aramalısınız. Vücudunuz yetenekli bir enerji dönüşüm
merkezidir. Taşıdığınız trilyonlarca hücre besinlerle aldığınız gücü
enerjiye çevrilebilen organcıklarda donatılmıştır. Yiyecek ve
içeceklerle aldığınız bu gücü iyi kullanılabilirseniz onları enerjiye
çeviren süreçler de müthiş bir düzen içinde tıkır tıkır işler.
Bu
süreçleri etkileyen pek çok faktör var: Yaşınız, cinsiyetiniz, hormonal
metabolik yetenekleriniz, genetik mirasınız ve kişisel sağlık hikáyeniz
bunlardan bazıları.
Hayat bir enerjidir. İhtiyacı olan enerjiyi beden ve ruhun o müthiş işbirliğinden alır.
Yürümek,
koşmak, konuşmak, duymak, uyumak, gülmek, kızmak, yazmak gibi hayata
ilişkin her şey bu enerjiyi kullanır. Ne vücudunuzun bol bol enerji
üretmesi, ne aşırı kalori yüklenmesi ve ne de avuç avuç yuttuğunuz
vitamin hapları kendinizi canlı ve güçlü hissetmenize yetmez. "Enerji
ve canlılık hissi" arasındaki ilişkiyi sadece kaloriler veya vitaminler
belirlemez.
Canlılık hissinde, biraz ruh sağlığının ve biraz da duygusallığın ama ille de ruh-beden bütünlüğünün yeri olması gerekir.
Hayat
sonsuz bir enerjidir. Bu enerjiyi sürekli olarak üretmek, ama üretirken
tükenmemek, bedeni ve ruhu kirletmemek ve ruh-beden ilişkisini iyi
yönetmek gerekiyor. Marifet hayatı uzatmakta değil, hayatı mutlu
kılmaktadır. Ona yeni ve farklı hayatlar ekleyip ritmini ve hızını
bozmamaktadır.
Genç kalmak, yaşadığıyla övünmek, istediğinde
başını alıp gidebilmek, istediğinde kaldığı yerden ya da sil baştan
başlayabilmektir. Hayat, ona taraf olmak ve onu ıskalamamaktır. Hayatın
içinde kalmak, her yaşta ve her sabah yeniden başlamaktır...
Coşkuya önem verin
Enerjik
ve canlı kalmayı, eskilerin deyişi ile "taş gibi" biri olmayı
istiyorsanız, hayatın gücünü sadece yedikleriniz, içtiklerinizde
aramayın. "Hayat çorbası"nın içine her sabah birer tutam huzur, coşku,
sevinç ve birer parmak keyif, heyecan ve ümidi mutlaka katmaya bakın!
Hayat
enerjisinin sadece yedikleriniz, içtiklerinizde gizil olmadığının
farkına varın. Sağlığın "bedensel, ruhsal ve sosyal tam bir iyilik
hali" olduğunu unutmayın.
Yorgunluğunuz, durgunluğunuz,
bitkinlik, halsizlik ve isteksizliğinizin, uyku bölünmeleri,
çarpıntılar ve yürek sıkışmalarınızın, sırt-bel-boyun-göğüs ağrıları,
kaşıntı ve egzamanızın kaynağını yalnız bedeninizde değil ruhsal
elektriğinizdeki kontak atmalarında da aramalısınız.
Bu
sorunların ardında bedensel değil ruhsal sorunlar yatıyor. Biraz korku,
endişe, üzüntü veya güvensizlik zaten dolu olan tabancayı daha kolay
patlatıyor.
Aceleci olmayın
Yavaşlayın. Sağlıklı
bir ruh, geleceğe bedeni ile yan yana birlikte yürüyen, ona gecede
gündüzde, korkuda, güvende, tasada ve sevgide eşlik edendir.
Ruhunuzu bedeninizden ayırmayın, onu korkutup yormayın, yalnız bırakmayın.
Bugünden itibaren hayata yavaşlayarak başlayın.
Ruhunuzu
hayatın doğal hızına, olağan ritmine bırakın. Yemenizi içmenizi, áşık
olup sevmenizi, yürümenizi, düşüncelerinizi fırsat buldukça, mümkün
oldukça yavaşlatın.
Acele etmek için çok da aceleci davranmayın.
Beden ve ruhunuza baş başa kalmaları, konuşup anlaşmaları için zaman bırakın.
Daha yavaş yemeye, dinlenmeye, konuşmaya kısacası hayatı daha çok paylaşmaya bakın.
Eğer
hayata daha çok değmek, huzur, keşif, neşe eklemek, hayatı geçmemek
istiyorsanız birinci adımın "yavaşlamak" olduğunu unutmayın.
Daha çok sevin gerekirse boyun eğin
Daha
çok hayat enerjisi üretmenin kolay bir yolu da daha çok sevmek, daha
çok hoş görmektir. Ama sınırsız ve karşılıksız sevmektir. Çünkü sevgi
oktanı en yüksek, fiyatı en ucuz yakıttır.
Bagajınıza daha çok sevgi yükleyin.
Gerektiğinde
tabii ki direnmelisiniz. Ama uzun süreli dirençlerin, beyhude karşı
gelmelerin, uzamış streslerin adrenalin, kortizon ve ensülin gibi
fazlası can yakan hormonları artırdığını bilmelisiniz. Bu nedenle bazen
direnmeyin. Olup biteni kabul edin. Bu tür kabulleri yenilgi
zannetmeyin.
Biraz şans, kader, kısmet ve biraz da ilahi takdir
hayatın içinde mutlaka vardır, hep olacaktır. Böyle durumlarda manevi
güçlerden veya bilge insanların söylediklerinden yararlanın.
Bakın
Nehru ne diyor: "Hayat iskambil oyununa benzer. Elinize gelen kartlar
gerçekliği temsil eder. O kartlarla oyunu nasıl oynadığınız ise özgür
iradenizi..."
Elinize iyi kartlar gelmediğinde, mevcut kartlarla yetinin. Bekleyin, kabul edin, "Bu da geçer" deyin.
Yanlış rakamları düzeltelim
3
Kasım pazartesi yayınlanan hipertansiyon ile ilgili yazımızda yılda 1
veya 2 kez kan basıncınızı ölçtürmenizi, günde 2 ile 4 porsiyon yağsız
veya az yağlı süt ürünü yemenizi önermiştik. Aradaki (çizgi) işaretleri
çıkmayınca tansiyonunuzu yılda 12 kez ölçtürmeniz ve günde 24 kez (!)
süt ürünü yemeniz gibi bir yanlışlık ortaya çıkmış. Düzeltir özür
dileriz.
Kızıp sinirlenmeyin
Kızmayın, sinirlenmeyin.
Her şey, her zaman daha önce hesaplanan, ölçülüp biçilenden ve şimdiki
halinden farklı boyutlar kazanabilir.
Bazen çevrenizde sizi
üzen, bunaltan şeyler yoğunlaşabilir. Bunları "çevresel kirlenme" gibi
algılayın, kızmayın, alınmayın. Huzurlu olmak, içe dönük yaşamada daha
önceden örgütlü olmaktır. Kafa karışıklığı, güçlük, çatışma ve
karşıtlıklar hayatın içinde hep vardır, hep olacaktır. "Marifet, bu
durumlarda da sinirlenmemek, ve iç sükûneti korumaktır" diyor Vincent
Peale.
Belirtiler sizde de var mı
Gece zor uykuya dalıyorum ve sürekli uyanıyorum. Uyandıkça da buzdolabına saldırıyorum ve ne varsa yiyorum. Ne yapmalıyım?
Gece
yeme sendromu kalori alımını ciddi derecede artıran ve birçok nedeni
olabilen bir yeme bozukluğudur. Hormonal ve psikolojik sorunlar da bu
durumun ortaya çıkmasına neden olabilir. Eğer;
- Günlük besin alımının yüzde 50'sini ve fazlasını akşam yemekten sonra tüketiyorsanız
- Sabah aç uyanmıyorsanız
- Uyku sorunlarınız var ise
- Gece uyandığınızda bir şeyler tüketiyorsanız
- Tatlı ihtiyacınız artıyorsa
- Çok hızlı ve çok fazla besin tüketebiliyorsanız
Mutlaka bir doktora başvurmalısınız.
Diyetler sizi aceleye getirmesin
Kalça ve bel bölgemde fazlalıklar var, yaza kadar hızlı bir şekilde bunlardan kurtulmak istiyorum. Ne yapabilirim?
Kıyafet
modası gibi hızlı kilo verdiren diyet modasının rüzgár gibi estiği şu
günlerde sağlıklı ve doğru zayıflama kurallarını bir kez daha
hatırlatalım:
- Zayıflama diyetleri kilo vermeye ve kaybedilen kiloları geri almamaya yöneliktir.
- Sadece tek bir besin (örn. greyfurt suyu) veya tek bir yemek (örn. lahana çorbası) seçerek zayıflama diyeti uygulamayınız.
- Hap veya yosun şeklinde kullanılan ürünlerle zayıflamak beslenme alışkanlıklarınızı ve sağlığınızı bozar.
- Sağlıklı zayıflamak istiyorsanız diyetiniz enerji ve besin öğeleri yönünden yeterli, dengeli ve çeşitli olmalıdır.
- Diyetlerinizin mutlaka bir diyetisyen tarafından hazırlanmış veya önerilmiş olmasına dikkat edin.
-
Diyet; kişinin ağız tadını bozmayacak şekilde, sosyo-ekonomik durumuna
uygun, yaşam tarzına adapte edilmiş şekilde, esnek olmalıdır. Adını
bile duymadığınız yiyecekleri yemek zorunda kalmak hızlı zayıflamak
anlamına gelmez.
Prof. Dr. Osman MÜFTÜOĞLU
